Bij auto-immuun hemolyse (AIHA) leiden IgG-, IgM- en soms IgA-autoantilichamen tot afbraak van rode bloedcellen (RBC's) en anemie (soms levensbedreigend). In het algemeen wordt gedacht dat de RBC-afbraak bij AIHA wordt veroorzaakt door ofwel Fc-gemedieerde fagocytose (IgG/IgA), ofwel complementgemedieerde lysis (IgM). AIHA-patiënten hebben een lagere levensverwachting en tot 50% heeft bloedtransfusies nodig, omdat er nog onvoldoende doelgerichte en effectieve behandelingen zijn. We onderzochten eerder twee therapieresistente, fatale AIHA-gevallen waarbij de RBC-afbraak niet via fagocytose of complementgemedieerde lysis leek plaats te vinden. In plaats daarvan vonden we een onverwacht hoge mate van RBC-vesiculatie. Deze werd geïnduceerd door het plasma van de patiënt, ook in RBC’s van donoren. We observeerden dit in wisselende mate bij andere AIHA-patiënten. Dit suggereert dat er een nieuw, niet eerder beschreven mechanisme van RBC-afbraak bestaat.

Parallel daaraan observeerden we dat rode bloedcellen van AIHA-patiënten een sterk verminderde of afwezige expressie van complementreceptor 1 (CR1) vertoonden. CR1 remt de door complement gemedieerde vernietiging van rode bloedcellen en wordt door rode bloedcellen gebruikt om immuuncomplexen (IC's) naar miltmacrofagen te transporteren voor klaring. We maten ook een tot nu toe niet eerder gerapporteerde toename van IC's bij AIHA. Onze hypothese is dat vesiculatie en CR1-verlies nieuwe pathologische mechanismen zijn. Deze houden mogelijk verband met de vernietiging van rode bloedcellen bij AIHA. Daarom willen we de prevalentie, oorzaak en gevolgen van vesiculatie en CR1-verlies van rode bloedcellen bij AIHA onderzoeken. Het uiteindelijke doel is om nieuwe mechanismen van de vernietiging van rode bloedcellen te ontdekken die kunnen leiden tot potentiële biomarkers en therapeutische aangrijpingspunten bij AIHA.

Dit onderzoek vindt grotendeels plaats binnen de landelijk lopende DRAIHA-studie. Dit is een prospectief onderzoek waarbij gegevens van deelnemende patiënten worden opgeslagen in een database met klinische gegevens. Daarnaast wordt op verschillende tijdstippen bloed afgenomen en opgeslagen in het centrale laboratorium van Sanquin.

Voor dit project ligt de focus op het opzetten en uitvoeren van experimenten voor het project betreffende vesiculatie en CR1. Daarnaast zul je de DRAIHA-database beheren (en ter zijner tijd overnemen van de huidige PhD), en daarbinnen klinische onderzoeksvragen oppakken. Je draait mee in zowel de klinische onderzoeksgroep van Josephine Vos op Amsterdam UMC als in de complement researchgroep van Richard Pouw bij Sanquin. Voor het vesiculatiedeel wordt samengewerkt met het Amsterdam Vesicle Center.

In dit promotietraject ligt de aandacht op het ontwikkelen van wetenschappelijke competenties zoals: 

• verzamelen en samenvoegen van data op objectieve en reproduceerbare wijze;
• opzetten, uitvoeren en uitwerken van experimenten op het laboratorium;
• beantwoorden van observationele klinische onderzoeksvragen binnen de DRAIHA-database;
• analyseren van data met behulp van de juiste statistische methoden;
• schrijven van wetenschappelijke artikelen;
• presenteren van resultaten op nationale en internationale wetenschappelijke bijeenkomsten;
• samenwerken in een gemotiveerd, ambitieus en gezellig team op beide locaties.

Als promovendus op dit project heb je interesse in hematologie en biologische analyses. Je neemt mee:

• wo-masterdiploma met medisch raakvlak. Wij nodigen artsen en medisch biologen specifiek uit om te solliciteren;
• als arts: ervaring met of ambitie om experimenten in het laboratorium te doen;
• als medisch bioloog: ervaring met of de ambitie om ook mee te werken aan klinisch onderzoek naar aanleiding van de DRAIHA-database;
• bereidheid om op twee locaties te werken: laboratorium Sanquin en klinische onderzoeksgroep Amsterdam UMC;
• een teamgerichte instelling en goede communicatieve vaardigheden; je bent prettig in de omgang;
• uitstekende beheersing van de Nederlandse taal, zowel in woord als geschrift.